«Πιστεύω ότι τα τραπεζικά ιδρύματα είναι περισσότερο επικίνδυνα για τις ελευθερίες μας απ’ όσο οι ετοιμοπόλεμες στρατιές. Εάν ο αμερικανικός λαός επιτρέψει κάποτε στις ιδιωτικές τράπεζες να ελέγξουν τη χρηματική ρευστότητα, πρώτα με τον πληθωρισμό και ύστερα με την ύφεση, οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις που αναπτύσσονται γύρω από αυτέ, θα στερήσουν από το λαό όλη την περιουσία του, ώσπου κάποια μέρα τα παιδιά του θα ξυπνήσουν άστεγα στη γη που πάτησαν οι πατέρες τους». -Thomas Jefferson, 1802
«Είναι χειρότερο απ’ ό,τι μπορείτε να φανταστείτε», μου εμπιστεύτηκε ένα μέλος του Κογκρέσου, αναφερόμενο στην καθοδική πορεία της οικονομίας. «Εμείς δώσαμε όλα αυτά τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια στους τραπεζίτες για να τα δανείσουν και αυτοί ούτε τα δάνεισαν και εξακολουθούν να ζητάνε περισσότερα. Οι τραπεζίτες δε γνωρίζουν τι κάνουν και ούτε ο Τιμ Γκάιθνερ (υπουργός οικονομίας των ΗΠΑ) γνωρίζει τι κάνει. Όλοι ξέρουμε ότι αυτή είναι η χειρότερη οικονομική ύφεση της ζωής μας».
Ενώ ξεδιπλώνονται οι υπόγειες προσπάθειες που καταβάλει κάθε γερουσιαστής στην Ουάσιγκτον για να αρπάξει για την περιοχή ή την πολιτεία του κάτι από τον προϋπολογισμό, οι φτωχοί θα πρέπει να αρχίσουν να ανησυχούν. Έχουν ήδη χάσει ή πρόκειται να χάσουν σπίτια, δουλειά και υγειονομική περίθαλψη. Αυτοί που ανήκουν στην τάξη των πλουσίων εστιάζουν στο μεγαλύτερο πρόβλημά τους: στην ιδιοκτησία τους, η οποία, στις ηθικές τους αξίες, βρίσκεται ψηλότερα από τη ζωή και την ευημερία εκείνων που δεν έχουν τίποτα ή έχουν λίγα.
Οι υπόλοιποι κυρίαρχοι του σύμπαντος στη Γουόλ Στριτ εμμένουν στην ιδέα τού δικού τους αλάθητου. «Ο Ντούτσε έχει πάντα δίκιο», είπε o Μουσολίνι για τον εαυτό του πριν τον απαγχονισμό του.
Οι καπιταλιστές περιέργως πιστεύουν στον καπιταλισμό και έχουν καταβάλει όλη τους την ενέργεια στη διάδοση του όρου. Οι υποστηρικτές τους έχουν πείσει πολλούς εργαζόμενους ανθρώπους ότι ο καπιταλισμός και η αμερικανική σημαία πάνε μαζί. Ο καπιταλισμός σημαίνει ελευθερία, οπότε η ιδέα της εθνικοποίησης των τραπεζών φαντάζει στο μυαλό τους σαν ολοκαύτωμα.
Οι μεγάλοι τραπεζίτες και οι εταίροι τους συνδέονται με την πολιτική εξουσία, που βρίσκεται ένα βήμα από κάτω τους, πετώντας απλώς λεφτά στους πολιτικούς, οι οποίοι ευχαρίστως τα αρπάζουν. Επιχορηγούν, επίσης, προπαγανδιστικές θεωρίες, οι ειδικοί των οποίων αναλαμβάνουν να εξηγήσουν στον ευκολόπιστο λαό γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή πόλεμο για να διαδώσουν την ελευθερία (δηλαδή τον καπιταλισμό).
Μετρήστε τα θύματα αυτής της υπεροπτικής αντίληψης. Από τον πόλεμο της Κορέας το 1950-53, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ανατρέψει βίαια – ή προσπάθησαν να ανατρέψουν – κυβερνήσεις στο Βιετνάμ, το Λάος, την Κολομβία, τη Χιλή, τη Δομινικανή Δημοκρατία, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Νικαράγουα, τη Βραζιλία, το Ιράν και την Ινδονησία. Επιπλέον, ενθάρρυναν στρατιωτικά πραξικοπήματα σε πολλά άλλα κράτη στον τρίτο κόσμο.
Μέχρι την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης στις αρχές του 1990, ο πόλεμος ενάντια στον κουμμουνισμό δικαιολογούσε τις επεμβάσεις. Από τότε, το ρόλο του δαίμονα που πριν έπαιζαν οι κόκκινοι τώρα τον έχουν οι τρομοκράτες. Γι' αυτό το Αφγανιστάν και το Ιράκ προστέθηκαν στον κατάλογο των κρατών - θυμάτων, με το Πακιστάν να κινείται αργά προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι πόλεμοι – στο όνομα της προστασίας της ελευθερίας - κοστίζουν τις ζωές πολλών Αμερικανών ανδρών και γυναικών και ακόμη περισσότερων ντόπιων. Η ερώτηση για το αν άξιζε η θητεία σε οποιονδήποτε από τους πολέμους στην Κορέα, το Βιετνάμ και τον Περσικό Κόλπο, έχει καταστεί ισοδύναμη με την αμφισβήτηση της ίδιας της σημαίας.
Τα ίδια λόγια ακούγονται μουδιασμένα στην αρχή όλων των νέων πολέμων. Ο πρόεδρος ζητά από τους νέους να πολεμήσουν γιατί απειλείται η ελευθερία του έθνους. Έχοντας εκστομίσει τις μαγικές λέξεις, ο πρόεδρος στη συνέχεια αντλεί λεφτά από τους φορολογούμενους για να «κερδίσει» τη δίκαιη μάχη. Η επίσημη γλώσσα θεωρεί ότι «εμείς» είμαστε οι καλοί και αυτοί που μας αντιστέκονται είναι οι κακοί. Ακούστε τι είπε ο Ντέιβιντ Πετρέους, στρατηγός των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, σε Αμερικανούς και Ευρωπαίους που παρευρίσκονταν σε ένα συνέδριο για την ασφάλεια. «Για να κερδίσουμε τον Αφγανοπακιστανικό πόλεμο, χρειάζεται να ανακαλύψουμε και να διαχωρίσουμε τις αντιδραστικές από τις συμβιβαστικές φωνές, προσπαθώντας να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που μπορούν να καταστήσουν τις “συμβιβαστικές” φωνές ως μέρος της λύσης του προβλήματος, ακόμα κι αν χρειαστεί να σκοτώσουμε, να αιχμαλωτίσουμε ή να εξαφανίσουμε τις αντιδράσεις" (Remarks at 45th Munich Security Conference, 8 Φεβρ. 2009). Φανταστείτε έναν κορυφαίο βρετανό στρατηγό το 1776 να κάνει παρόμοιες παρατηρήσεις στους συναδέλφους του σχετικά με τον πληθυσμό των αμερικανικών αποικιών.
Με τον όρο «συμβιβαστικές» φωνές εννοεί αυτούς που οι ΗΠΑ μπορούν να εξαγοράσουν ή να εκφοβίσουν ώστε να συνεργαστούν μαζί τους για την επίτευξη των στόχων τους. Κάποιοι θα μπορούσαν να τους αποκαλέσουν και προδότες. Στη συνέχεια, αφού οι αμερικανικές δυνάμεις αποσυρθούν και οι «φιλικά προσκείμενοι» σε αυτές γίνουν παρίες στην ίδια τους τη χώρα, η αμερικανική κυβέρνηση, συμβιβαστικά, ίσως να φέρει κάποιους από αυτούς στις ΗΠΑ, όπως έγινε με κάποια μέλη των Hmong μετά τον πόλεμο στο Βιετνάμ.
Ο Μπους έστειλε στρατιωτικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν τον Οκτώβριο του 2001 για να βρει και να σκοτώσει τον Οσάμα Μπιν Λάντεν. Με κάποιον τρόπο, η αρχική αυτή αποστολή μετατράπηκε σε μια προσπάθεια επιβολής των αμερικανικών αποφάσεων στους Αφγανούς. Αυτό δε λειτούργησε ούτε στην Κορέα ούτε στο Βιετνάμ ούτε και σε κανένα άλλο μέρος που οι αμερικανικές δυνάμεις προσπάθησαν να εξαγάγουν τον παρηκμασμένο τρόπο ζωής μας σε ανθρώπους με άλλη κουλτούρα. Κόστισε όμως πολύ ακριβά.
Η σκληρή πραγματικότητα, που δεν αναφέρθηκε από τα αμερικανικά μίντια, είναι ότι οι ΗΠΑ, παρά την τεχνολογική υπεροχή και τη στρατιωτική τους δύναμη δεν κέρδισαν στην Κορέα ή στο Βιετνάμ, πετσόκοψαν το Λάος και εγκατέλειψαν την Κολομβία σε τέτοια τραγική κατάσταση που οι αιμοσταγείς Κόκκινοι Χμερ κατόρθωσαν να πάρουν την εξουσία και να σφάξουν μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Παρόμοια, οι «ειδικοί» της πολιτικής της Ουάσιγκτον δε συνειδητοποίησαν το γεγονός ότι όλες οι υποκινούμενες από τη CIA δικτατορίες δεν άντεξαν πολύ. Πράγματι, οι συνέπειές τους στο Ιράν και στη Γουατεμάλα είναι ακόμη σε εξέλιξη.
Οι δικτατορίες στη Βραζιλία και τη Χιλή διάβρωσαν τη στρατιωτική εξουσία στις χώρες αυτές και έφεραν στην προεδρία σοσιαλιστές οι οποίοι αψήφησαν την Ουάσιγκτον, πράγμα το οποίο δε θα είχε επιτραπεί 50 χρόνια πριν. Αλλά πόσοι από τους ισχυρούς στην πρωτεύουσα αναρωτιούνται όταν φτάνει η στιγμή του προϋπολογισμού: πώς μπορούμε να αντέξουμε, οικονομικά, να δαπανάμε σε πολέμους, τους οποίους ποτέ δε φαίνεται να κερδίζουμε, ενώ η κατάσταση της οικονομίας μας είναι ουσιαστικά υπό κατάρρευση;
Ο τρέχον στρατιωτικός προϋπολογισμός συντηρεί: «268 βάσεις στη Γερμανία, 124 στην Ιαπωνία και 87 στη Νότια Κορέα. Άλλες είναι διασκορπισμένες ανά τον κόσμο σε μέρη όπως η Αρούμπα και η Αυστραλία, η Βουλγαρία και το Μπαχρέιν, η Κολομβία και η Ελλάδα, το Τζιμπουτί, η Αίγυπτος, το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Ρουμανία, η Σιγκαπούρη και φυσικά το Γκουαντάναμο στην Κούβα - για να αναφέρω ενδεικτικά μόνο κάποιες. Ανάμεσα στις εγκαταστάσεις που θεωρούνται κριτικής σημασίας για την εθνική ασφάλειά της Αμερικής είναι ένα χιονοδρομικό κέντρο στις Βαυαρικές Άλπεις, κάποια θέρετρα στη Σεούλ και το Τόκυο και 234 γήπεδα γκολφ που διαχειρίζεται το Πεντάγωνο παγκοσμίως». (David Vine, The Costs of Empire: Can We Really Afford 1,000 Overseas Bases? FPIF, 10 Μαρτίου)
Όπως με διαβεβαίωσε μέλος του Κογκρέσου, «το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να αναχαιτίσει αυτή τη στρατιωτική δραστηριότητα είναι να συνειδητοποιήσει ο κόσμος πόσα πολλά σκορπάμε σε μια ανοησία. Αυτή πρόκειται να κοστίσει περισσότερα τρισεκατομμύρια δολάρια από αυτά που έχουμε δει σε αυτόν το γύρο εγγυήσεων προς τις τράπεζες. Ο κόσμος πρέπει να αρχίσει να ρωτάει για το στρατιωτικό προϋπολογισμό όπως ακριβώς ρωτάει για τα χρήματα που δίνονται στις τράπεζες. Όλες αυτές οι επενδύσεις εγγυώνται άραγε τη σταθερότητα;»
Οι πλούσιοι και οι ισχυροί σκέφτονται κυρίως πώς θα διατηρήσουν και θα αυξήσουν τον πλούτο και τη δύναμή τους. Ο πρόεδρος Ομπάμα πρέπει να συνειδητοποιήσει, ωστόσο, ότι η έκτακτη ανάγκη δεν του δίνει το δικαίωμα να κάνει αφαίμαξη μόνο στα δικά μας περιουσιακά μας στοιχεία, αλλά και στην περιουσία των πλουσίων, προκειμένου να αντιμετωπίσει εκείνες τις καταστάσεις που απειλούν το κοινό καλό.
Έχει γίνει προφανές σε εκατομμύρια ανθρώπους ότι το κράτος αντιμετωπίζει μια σοβαρή κρίση. Ένα χρόνο πριν, ποιος θα μπορούσε να προβλέψει ότι το Κογκρέσο θα χρηματοδοτούσε τράπεζες και τεραστίων διαστάσεων ασφαλιστικούς γίγαντες, η GM θα ακροβατούσε στο όριο της χρεοκοπίας και ο παραμυθένιος τρόπος ζωής μας θα αποτελούσε ανέκδοτο για εκατομμύρια από τις πρόσφατα χρεοκοπημένες οικογένειες.
Σύντομα, πολύς κόσμος θα αναρωτηθεί: αφού χρηματοδοτούμε τις τράπεζες, τότε δε θα έπρεπε να τις ελέγχουμε – ή ακόμη καλύτερα να περιέλθουν στην ιδιοκτησία μας; Οι τραπεζίτες τα θαλάσσωσαν. Γιατί πρέπει να παίρνουν τα λεφτά μας; Ίσως να αναρωτηθούν επιπλέον: γιατί πρέπει το Κογκρέσο να συνεχίζει να χρηματοδοτεί με περίπου 750 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο ένα μαζικό στρατιωτικό μηχανισμό ο οποίος δεν έχει κερδίσει κανέναν πραγματικό πόλεμο από το 1945;
O Saul Landau είναι μέλους του Institute for Policy Studies και συγγραφέας του A BUSH AND BOTOX WORLD (Counterpunch A/K). Οι ταινίες του είναι διαθέσιμες σε μορφή dvd στη διεύθυνση: www.roundworldproductions.com
Μετάφραση: Σοφία Παπαγιαννάκη
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καπιταλισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καπιταλισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
20/9/08
ΣΤΕΦΑΝ ΛΕΝΤΜΑΝ: SHOCK DOCTRINE της NAOMI KΛΑΪΝ
Το βιβλίο της Κλάιν The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism (Το Δόγμα του Σοκ: Η Άνοδος του Καπιταλισμού της Συμφοράς, Στμ)καταρρίπτει τον μύθο της δημοκρατίας της «ελεύθερης αγοράς». Περιγράφει πώς ο νεοφιλελεύθερος φονταμενταλισμός εξουσιάζει τον κόσμο, με την Αμερική ως αιχμή του δόρατος να εκμεταλλεύεται απειλές εθνικής ασφάλειας, τρομοκρατικές επιθέσεις, οικονομικές καταρρεύσεις, ανταγωνιστικές ιδεολογίες, τεκτονικές πολιτικές ή οικονομικές μετατοπίσεις και φυσικές καταστροφές, για να επιβάλλει την θέλησή της παντού. Πόλεμοι διεξάγονται, κοινωνικές υπηρεσίες καταργούνται και ελευθερίες θυσιάζονται, όταν οι άνθρωποι είναι τόσο απασχολημένοι, τρομοκρατημένοι ή πειθαναγκασμένοι για να αντισταθούν. Η Κλάιν περιγράφει μία παγκόσμια διαδικασία κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης που αποκαλεί «καπιταλισμό της συμφοράς», η οποία συνοδεύονται από βασανισμούς, προκειμένου να γίνει ξεκάθαρο το μήνυμα: Εναλλακτικές πολιτικές προτάσεις στη «νέα τάξη πραγμάτων» δεν γίνονται αποδεκτές.
Η θριαμβολογία της «ελεύθερης αγοράς» συναντάται παντού: από τον Καναδά ως τη Βραζιλία, την Κίνα ως τη Βουλγαρία, τη Ρωσία ως τη Ν. Αφρική, το Βιετνάμ ως το Ιράκ. Σε όλες τις περιπτώσεις, τα αποτελέσματα είναι τα ίδια. Οι άνθρωποι θυσιάζονται για τα κέρδη και εφαρμόζεται το δόγμα της Μάργκαρετ Θάτσερ: «Δεν υπάρχει άλλη λύση».
Το κενό είναι όμορφο: Τριάντα χρόνια ισοπέδωσης και μετατροπής του κόσμου σε κόλαση
Η Νέα Ορλεάνη, στην εποχή μετά τον τυφώνα Κατρίνα, αποτελεί μία ενδεικτική κατάσταση της «νέας τάξης πραγμάτων» αμερικανικού τύπου, με τον ανεξέλεγκτο καπιταλισμό να μαίνεται με την πιο άγρια μορφή του. Η Κλάιν αναφέρει τη δήλωση τού ρεμπουμπλικανού Ρίτσαρντ Μπέικερ, μέλους του Κογκρέσου, μιλώντας σε ομάδα παρασκηνιακής δράσης: «Τελικά ξεκαθαρίσαμε το ζήτημα της δημόσιας στέγασης των φτωχών στη Νέα Ορλεάνη. Αυτό που δεν είχαμε τη δύναμη να κάνουμε εμείς, το έκανε τελικά ο Θεός». Και ο Τζόζεφ Κανιζάρο, μεγαλοεργολάβος της Νέας Ορλεάνης, πρόσθεσε: «Σκέφτομαι ότι έχουμε μία καθαρή και καινούργια βάση για να αρχίσουμε από το μηδέν και να εκμεταλλευτούμε μεγάλες ευκαιρίες». Το σχέδιό τους περιλαμβάνει την αφάνιση κοινοτήτων και την αντικατάστασή τους από πολυτελείς κατοικίες, καθώς και άλλα επικερδή έργα σε επιλεγμένα, κατεστραμμένα σημεία της πόλης σε βάρος της φτωχής μητέρας φύσης, και με τις ευλογίες της κυβέρνησης.
Όλα αυτά βασίστηκαν στις διδαχές τού «μεγάλου γκουρού» του αχαλίνωτου καπιταλισμού, ηλικίας, τότε, 93 ετών και με μεγάλα προβλήματα υγείας. Πρόκειται για τον συντηρητικό, φιλελεύθερο οικονομολόγο Μίλτον Φρίντμαν, ο οποίος στο βιβλίο τού 1962, Capitalism and Freedom (Καπιταλισμός και Ελευθερία), είχε γράψει: «Μόνο μια κρίση - πραγματική ή πλασματική – παράγει αληθινή αλλαγή. Όταν μια κρίση εμφανίζεται, τα μέτρα που λαμβάνονται εξαρτώνται από τις ιδέες που υπάρχουν στην κοινωνία… η βασική μας μέριμνα θα πρέπει να είναι η ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων στις υπάρχουσες πολιτικές (αυτές που απορρίπτει ο Φρίντμαν), έτοιμες να εφαρμοστούν όταν, λόγω της κρίσης, το αδύνατο γίνεται πολιτικά αναπόφευκτο». Η Κλάιν ονομάζει τις περιοχές κρίσεων «ζώνες χωρίς δημοκρατία» και τη θέση του Φρίντμαν «δόγμα του σοκ». Για τη Νέα Ορλεάνη σημαίνει «μόνιμες μεταρρυθμίσεις», όπως η καταστροφή των χώρων στέγασης των φτωχών και η διανομή κουπονιών για τα ιδιωτικά σχολεία, αντί της επανοικοδόμησης των κατεστραμμένων δημόσιων σχολείων με κρατικά κονδύλια.
Για τον Φρίντμαν, η μόνη λειτουργία της κυβέρνησης είναι «η προστασία της ελευθερίας μας από τους εξωτερικούς εχθρούς... και από τους ίδιους τους συμπολίτες μας. Είναι να συντηρεί τον νόμο και την τάξη, να προστατεύει τις ιδιωτικές συμβάσεις και τις ανταγωνιστικές αγορές». Κατά την άποψή του, οποιοσδήποτε άλλος ρόλος για την κυβέρνηση είναι «σοσιαλισμός», που για τους φονταμενταλιστές της ελεύθερης αγοράς, σαν τον Φρίντμαν, είναι βλασφημία.
Έως το 1973, το τολμηρό δόγμα Φρίντμαν υπήρχε μόνο ως διδασκαλία στους φοιτητές του, αλλά όλα άλλαξαν σε μία περίοδο παρόμοια με την 11η Σεπτεμβρίου. Όταν ο στρατηγός Αγκούστο Πινοσέτ ανέβηκε στην εξουσία με τον γνωστό αιματηρό τρόπο, ο Φρίντμαν είχε την ευκαιρία να αποκτήσει εργαστηριακή εμπειρία ως σύμβουλος του νέου δικτάτορα της Χιλής. Η συνταγή του έγινε γνωστή ως επαναστατικός οικονομικός μετασχηματισμός της «σχολής του Σικάγο», γνωστός και ως shock therapy (θεραπεία με σοκ). Είναι η αντίστοιχη οικονομική έκδοση του δόγματος του Βιετνάμ «καταστρέψτε το χωριό (και τη χώρα) για να το σώσετε», και είναι το ίδιο σκληρή.
Εκατομμύρια άνθρωποι γνωρίζουν τη θεωρία του, αλλά ο ήρωάς τους δεν είναι ο Φρίντμαν. Οι κεντρικές αρχές του δόγματος είναι μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, κατάργηση του ελέγχου των εταιρειών από την κυβέρνηση, απεριόριστη πρόσβαση των ξένων εταιρειών στην ελεύθερη αγορά, περικοπές σε κονδύλια κοινωνικής πρόνοιας, σκληροί κατασταλτικοί νόμοι και βασανιστήρια, προκειμένου να ενισχυθεί ο πυρήνας του δόγματος, τον οποίο οι ρηγκανικοί αποκαλούν «trickle-down theory» (επίτευξη σκοπού με σταδιακές και έμμεσες επιρροές) και οι Βρετανοί «θατσερισμό».
Όσοι υφίστανται αυτές τις πολιτικές το αποκαλούν κόλαση, και η Κλάιν εξηγεί το γιατί. Το δόγμα εφαρμόστηκε στη Χιλή, στην Αργεντινή, στην Ουρουγουάη, στη Βολιβία, στη Βραζιλία, στην Κίνα, στη Ρωσία, στα Νησιά Φόλκλαντ, στην Πολωνία, στη Νότια Αφρική, στη Σρι Λάνκα, στη Νέα Ορλεάνη, στο Ισραήλ, και προσεχώς κοντά σας. Είναι το ξέσπασμα του κορπορατισμού και η άνθηση των επιχειρήσεων. Η Κλάιν αναφέρει ότι σύμφωνα με τους υποστηρικτές τού δόγματος οι ευκαιρίες συμβαδίζουν με την «ανάπτυξη των αγορών»… «Οι εμπορικές συμφωνίες είναι ακόμα πιο κερδοφόρες και από την εποχή που ανθούσαν οι εταιρίες-φούσκες στο διαδίκτυο. Η φούσκα της “εθνικής ασφάλειας” ήρθε να καλύψει το κενό που άφησαν οι προηγούμενες φούσκες, όταν έσκασαν».
Οι ρηγκανικοί, σήμερα, είναι οι νεοσυντηρητικοί που έχουν την «πλήρη υποστήριξη της στρατιωτικής μηχανής, η οποία υπηρετεί τα άπληστα σχέδια των εταιριών». Οι τρεις ιερές αρχές τους είναι: «κατάργηση του δημόσιου τομέα, ολοκληρωτική απελευθέρωση των εταιρειών και ελάχιστες (ή και καθόλου) κοινωνικές δαπάνες». Αλλά αντί να πετύχουν τη βελτίωση της ζωής όλων όπως υπόσχονται, κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Δημιουργούν μια ισχυρή κεφαλαιοκρατική άρχουσα τάξη που συνεργάζεται με τη διεφθαρμένη πολιτική ελίτ, «χωρίς να είναι ευδιάκριτη η διαχωριστική γραμμή μεταξύ τους». Έτσι, η Ρωσία απέκτησε «δισεκατομμυριούχους άρχοντες», η Κίνα «πρίγκηπες», η Χιλή «τα πιράνχας» και οι ΗΠΑ τους «πρωτοπόρους» των Μπους-Τσέινι.
Το πρόγραμμα είναι ίδιο παντού: τεράστια μεταφορά του δημόσιου πλούτου στον ιδιωτικό τομέα, υπέρογκο δημόσιο χρέος, ένα τεράστιο, όσο ποτέ άλλοτε, χάσμα μεταξύ της τάξης των εκθαμβωτικών πλουσίων και της τάξης των αναλώσιμων φτωχών, και ένας επιθετικός εθνικισμός (όπως ο μόνιμος πόλεμος του Τζόρτζ Μπους «εναντίον της τρομοκρατίας» και του πλανήτη), που δικαιολογεί τις ατελείωτες δαπάνες για την «ασφάλεια». Έτσι, «μέσα στη φούσκα» είναι παράδεισος, αλλά έξω είναι κόλαση με «συνεχείς παρακολουθήσεις, μαζικές φυλακίσεις, περιορισμό των ατομικών ελευθεριών, μείωση του βιοτικού επιπέδου, καταστολή και βασανιστήρια για να διαδοθεί το μήνυμα στους δύσπιστους».
Η Κλάιν παρομοιάζει αυτήν τη βιαιότητα με τη λογική του Shock doctrine. Όταν αυτό εφαρμόζεται, προκαλεί, επίσης, μια κατάσταση «αποπροσανατολισμού» και σοκ για να οδηγήσει αυτούς, στους οποίους απευθύνεται, σε συμβιβασμούς ενάντια στη θέλησή τους. Το δόγμα του σοκ, λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε μαζική κλίμακα, και η εμπειρία της 11ης Σεπτεμβρίου το απέδειξε. Διέλυσε τη «βεβαιότητα» των γνώσεων που είχαμε για τον κόσμο και δημιούργησε μία περίοδο αποπροσανατολισμού και οπισθοδρόμησης, που η κυβέρνηση Μπους διέδωσε στο εξωτερικό και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Όπως το τοποθετεί η Κλέιν: «Ξαφνικά βρεθήκαμε στο έτος μηδέν, όπου όλα όσα γνωρίζαμε για τον κόσμο πριν από το έτος αυτό απορρίπτονται ως «πρότερες σκέψεις της 11ης Σεπτεμβρίου». Γίναμε ξανά ένας «άγραφος πίνακας, ένα καθαρό φύλλο χαρτιού», και η κυβέρνηση έκανε αυτό που ήταν αδύνατον προηγουμένως. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το δόγμα του σοκ: «η αρχική συμφορά (τρομοκρατική επίθεση, πόλεμος, τυφώνας, κατάρρευση της αγοράς) θέτει ολόκληρο τον πληθυσμό σε μια κατάσταση συλλογικού σοκ», διευκολύνοντας τους διεφθαρμένους πολιτικούς διαχειριστές να κινηθούν με δολοφονική επιδεξιότητα και να ανακατασκευάσουν τον κόσμο σύμφωνα με το όραμά τους, πριν υποχωρήσει το σοκ.
Η Naomi Klein είναι βραβευμένη συγγραφέας, παραγωγός ντοκιμαντέρ και ακτιβίστρια. Το βιβλίο της The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism εκδόθηκε διεθνώς τον Σεπτέμβριο του 2007 και έγινε μπεστσέλερ. Στην Ελλάδα αναμένεται από τις εκδόσεις Λιβάνη.
Ο Stefan Lendman είναι ακτιβιστής που ζει στη Βοστώνη και σπούδασε στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και στο πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Μετάφραση: Ελπίδα Σαμαράκη
Δημοσιεύτηκε στη Βαβυλωνία #47
Η θριαμβολογία της «ελεύθερης αγοράς» συναντάται παντού: από τον Καναδά ως τη Βραζιλία, την Κίνα ως τη Βουλγαρία, τη Ρωσία ως τη Ν. Αφρική, το Βιετνάμ ως το Ιράκ. Σε όλες τις περιπτώσεις, τα αποτελέσματα είναι τα ίδια. Οι άνθρωποι θυσιάζονται για τα κέρδη και εφαρμόζεται το δόγμα της Μάργκαρετ Θάτσερ: «Δεν υπάρχει άλλη λύση».
Το κενό είναι όμορφο: Τριάντα χρόνια ισοπέδωσης και μετατροπής του κόσμου σε κόλαση
Η Νέα Ορλεάνη, στην εποχή μετά τον τυφώνα Κατρίνα, αποτελεί μία ενδεικτική κατάσταση της «νέας τάξης πραγμάτων» αμερικανικού τύπου, με τον ανεξέλεγκτο καπιταλισμό να μαίνεται με την πιο άγρια μορφή του. Η Κλάιν αναφέρει τη δήλωση τού ρεμπουμπλικανού Ρίτσαρντ Μπέικερ, μέλους του Κογκρέσου, μιλώντας σε ομάδα παρασκηνιακής δράσης: «Τελικά ξεκαθαρίσαμε το ζήτημα της δημόσιας στέγασης των φτωχών στη Νέα Ορλεάνη. Αυτό που δεν είχαμε τη δύναμη να κάνουμε εμείς, το έκανε τελικά ο Θεός». Και ο Τζόζεφ Κανιζάρο, μεγαλοεργολάβος της Νέας Ορλεάνης, πρόσθεσε: «Σκέφτομαι ότι έχουμε μία καθαρή και καινούργια βάση για να αρχίσουμε από το μηδέν και να εκμεταλλευτούμε μεγάλες ευκαιρίες». Το σχέδιό τους περιλαμβάνει την αφάνιση κοινοτήτων και την αντικατάστασή τους από πολυτελείς κατοικίες, καθώς και άλλα επικερδή έργα σε επιλεγμένα, κατεστραμμένα σημεία της πόλης σε βάρος της φτωχής μητέρας φύσης, και με τις ευλογίες της κυβέρνησης.
Όλα αυτά βασίστηκαν στις διδαχές τού «μεγάλου γκουρού» του αχαλίνωτου καπιταλισμού, ηλικίας, τότε, 93 ετών και με μεγάλα προβλήματα υγείας. Πρόκειται για τον συντηρητικό, φιλελεύθερο οικονομολόγο Μίλτον Φρίντμαν, ο οποίος στο βιβλίο τού 1962, Capitalism and Freedom (Καπιταλισμός και Ελευθερία), είχε γράψει: «Μόνο μια κρίση - πραγματική ή πλασματική – παράγει αληθινή αλλαγή. Όταν μια κρίση εμφανίζεται, τα μέτρα που λαμβάνονται εξαρτώνται από τις ιδέες που υπάρχουν στην κοινωνία… η βασική μας μέριμνα θα πρέπει να είναι η ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων στις υπάρχουσες πολιτικές (αυτές που απορρίπτει ο Φρίντμαν), έτοιμες να εφαρμοστούν όταν, λόγω της κρίσης, το αδύνατο γίνεται πολιτικά αναπόφευκτο». Η Κλάιν ονομάζει τις περιοχές κρίσεων «ζώνες χωρίς δημοκρατία» και τη θέση του Φρίντμαν «δόγμα του σοκ». Για τη Νέα Ορλεάνη σημαίνει «μόνιμες μεταρρυθμίσεις», όπως η καταστροφή των χώρων στέγασης των φτωχών και η διανομή κουπονιών για τα ιδιωτικά σχολεία, αντί της επανοικοδόμησης των κατεστραμμένων δημόσιων σχολείων με κρατικά κονδύλια.
Για τον Φρίντμαν, η μόνη λειτουργία της κυβέρνησης είναι «η προστασία της ελευθερίας μας από τους εξωτερικούς εχθρούς... και από τους ίδιους τους συμπολίτες μας. Είναι να συντηρεί τον νόμο και την τάξη, να προστατεύει τις ιδιωτικές συμβάσεις και τις ανταγωνιστικές αγορές». Κατά την άποψή του, οποιοσδήποτε άλλος ρόλος για την κυβέρνηση είναι «σοσιαλισμός», που για τους φονταμενταλιστές της ελεύθερης αγοράς, σαν τον Φρίντμαν, είναι βλασφημία.
Έως το 1973, το τολμηρό δόγμα Φρίντμαν υπήρχε μόνο ως διδασκαλία στους φοιτητές του, αλλά όλα άλλαξαν σε μία περίοδο παρόμοια με την 11η Σεπτεμβρίου. Όταν ο στρατηγός Αγκούστο Πινοσέτ ανέβηκε στην εξουσία με τον γνωστό αιματηρό τρόπο, ο Φρίντμαν είχε την ευκαιρία να αποκτήσει εργαστηριακή εμπειρία ως σύμβουλος του νέου δικτάτορα της Χιλής. Η συνταγή του έγινε γνωστή ως επαναστατικός οικονομικός μετασχηματισμός της «σχολής του Σικάγο», γνωστός και ως shock therapy (θεραπεία με σοκ). Είναι η αντίστοιχη οικονομική έκδοση του δόγματος του Βιετνάμ «καταστρέψτε το χωριό (και τη χώρα) για να το σώσετε», και είναι το ίδιο σκληρή.
Εκατομμύρια άνθρωποι γνωρίζουν τη θεωρία του, αλλά ο ήρωάς τους δεν είναι ο Φρίντμαν. Οι κεντρικές αρχές του δόγματος είναι μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, κατάργηση του ελέγχου των εταιρειών από την κυβέρνηση, απεριόριστη πρόσβαση των ξένων εταιρειών στην ελεύθερη αγορά, περικοπές σε κονδύλια κοινωνικής πρόνοιας, σκληροί κατασταλτικοί νόμοι και βασανιστήρια, προκειμένου να ενισχυθεί ο πυρήνας του δόγματος, τον οποίο οι ρηγκανικοί αποκαλούν «trickle-down theory» (επίτευξη σκοπού με σταδιακές και έμμεσες επιρροές) και οι Βρετανοί «θατσερισμό».
Όσοι υφίστανται αυτές τις πολιτικές το αποκαλούν κόλαση, και η Κλάιν εξηγεί το γιατί. Το δόγμα εφαρμόστηκε στη Χιλή, στην Αργεντινή, στην Ουρουγουάη, στη Βολιβία, στη Βραζιλία, στην Κίνα, στη Ρωσία, στα Νησιά Φόλκλαντ, στην Πολωνία, στη Νότια Αφρική, στη Σρι Λάνκα, στη Νέα Ορλεάνη, στο Ισραήλ, και προσεχώς κοντά σας. Είναι το ξέσπασμα του κορπορατισμού και η άνθηση των επιχειρήσεων. Η Κλάιν αναφέρει ότι σύμφωνα με τους υποστηρικτές τού δόγματος οι ευκαιρίες συμβαδίζουν με την «ανάπτυξη των αγορών»… «Οι εμπορικές συμφωνίες είναι ακόμα πιο κερδοφόρες και από την εποχή που ανθούσαν οι εταιρίες-φούσκες στο διαδίκτυο. Η φούσκα της “εθνικής ασφάλειας” ήρθε να καλύψει το κενό που άφησαν οι προηγούμενες φούσκες, όταν έσκασαν».
Οι ρηγκανικοί, σήμερα, είναι οι νεοσυντηρητικοί που έχουν την «πλήρη υποστήριξη της στρατιωτικής μηχανής, η οποία υπηρετεί τα άπληστα σχέδια των εταιριών». Οι τρεις ιερές αρχές τους είναι: «κατάργηση του δημόσιου τομέα, ολοκληρωτική απελευθέρωση των εταιρειών και ελάχιστες (ή και καθόλου) κοινωνικές δαπάνες». Αλλά αντί να πετύχουν τη βελτίωση της ζωής όλων όπως υπόσχονται, κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Δημιουργούν μια ισχυρή κεφαλαιοκρατική άρχουσα τάξη που συνεργάζεται με τη διεφθαρμένη πολιτική ελίτ, «χωρίς να είναι ευδιάκριτη η διαχωριστική γραμμή μεταξύ τους». Έτσι, η Ρωσία απέκτησε «δισεκατομμυριούχους άρχοντες», η Κίνα «πρίγκηπες», η Χιλή «τα πιράνχας» και οι ΗΠΑ τους «πρωτοπόρους» των Μπους-Τσέινι.
Το πρόγραμμα είναι ίδιο παντού: τεράστια μεταφορά του δημόσιου πλούτου στον ιδιωτικό τομέα, υπέρογκο δημόσιο χρέος, ένα τεράστιο, όσο ποτέ άλλοτε, χάσμα μεταξύ της τάξης των εκθαμβωτικών πλουσίων και της τάξης των αναλώσιμων φτωχών, και ένας επιθετικός εθνικισμός (όπως ο μόνιμος πόλεμος του Τζόρτζ Μπους «εναντίον της τρομοκρατίας» και του πλανήτη), που δικαιολογεί τις ατελείωτες δαπάνες για την «ασφάλεια». Έτσι, «μέσα στη φούσκα» είναι παράδεισος, αλλά έξω είναι κόλαση με «συνεχείς παρακολουθήσεις, μαζικές φυλακίσεις, περιορισμό των ατομικών ελευθεριών, μείωση του βιοτικού επιπέδου, καταστολή και βασανιστήρια για να διαδοθεί το μήνυμα στους δύσπιστους».
Η Κλάιν παρομοιάζει αυτήν τη βιαιότητα με τη λογική του Shock doctrine. Όταν αυτό εφαρμόζεται, προκαλεί, επίσης, μια κατάσταση «αποπροσανατολισμού» και σοκ για να οδηγήσει αυτούς, στους οποίους απευθύνεται, σε συμβιβασμούς ενάντια στη θέλησή τους. Το δόγμα του σοκ, λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε μαζική κλίμακα, και η εμπειρία της 11ης Σεπτεμβρίου το απέδειξε. Διέλυσε τη «βεβαιότητα» των γνώσεων που είχαμε για τον κόσμο και δημιούργησε μία περίοδο αποπροσανατολισμού και οπισθοδρόμησης, που η κυβέρνηση Μπους διέδωσε στο εξωτερικό και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Όπως το τοποθετεί η Κλέιν: «Ξαφνικά βρεθήκαμε στο έτος μηδέν, όπου όλα όσα γνωρίζαμε για τον κόσμο πριν από το έτος αυτό απορρίπτονται ως «πρότερες σκέψεις της 11ης Σεπτεμβρίου». Γίναμε ξανά ένας «άγραφος πίνακας, ένα καθαρό φύλλο χαρτιού», και η κυβέρνηση έκανε αυτό που ήταν αδύνατον προηγουμένως. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το δόγμα του σοκ: «η αρχική συμφορά (τρομοκρατική επίθεση, πόλεμος, τυφώνας, κατάρρευση της αγοράς) θέτει ολόκληρο τον πληθυσμό σε μια κατάσταση συλλογικού σοκ», διευκολύνοντας τους διεφθαρμένους πολιτικούς διαχειριστές να κινηθούν με δολοφονική επιδεξιότητα και να ανακατασκευάσουν τον κόσμο σύμφωνα με το όραμά τους, πριν υποχωρήσει το σοκ.
Η Naomi Klein είναι βραβευμένη συγγραφέας, παραγωγός ντοκιμαντέρ και ακτιβίστρια. Το βιβλίο της The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism εκδόθηκε διεθνώς τον Σεπτέμβριο του 2007 και έγινε μπεστσέλερ. Στην Ελλάδα αναμένεται από τις εκδόσεις Λιβάνη.
Ο Stefan Lendman είναι ακτιβιστής που ζει στη Βοστώνη και σπούδασε στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και στο πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Μετάφραση: Ελπίδα Σαμαράκη
Δημοσιεύτηκε στη Βαβυλωνία #47
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Η ΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΚΟΡΠΟΡΑΤΙΣΜΟΥ
Μπορεί ο καπιταλισμός να εδραιώθηκε στην Ελλάδα από τη δεκαετία του ’60, χρειάστηκε όμως να φτάσει η δεκαετία του ’90 για να μας δείξει τα δόντια του. Αυτή τη μοντέρνα, εφιαλτική εκδοχή του οι αγγλομαθείς την αποκαλούν κορπορατισμό (από το corporatism), εννοώντας απλά την επικράτηση και απόλυτη εξουσία των μεγάλων εταιριών (corporations) εις βάρος των φυσικών προσώπων.
Ποιος από εμάς δεν έχει αισθανθεί ανήμπορος μπροστά στην κυριαρχία τους; Μια αμελητέα ποσότητα, κυριολεκτικά ανίκανη να αντιμετωπίσει την ασυδοσία τους και την αυτογνωσία της δύναμης που διαθέτουν και επιδεικνύουν σε κάθε ευκαιρία, στην καθημερινότητά μας; Κορπορατισμός είναι ακριβώς αυτή η ανημποριά μας. Το αίσθημα της ισοπέδωσης του ατόμου από τις εταιρίες, θεσμός που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για το καλό μας.
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, η διεθνής επισιτιστική κρίση, η τιμή του πετρελαίου ή τα κερδοσκοπικά «παιχνίδια» των εταιριών και άλλα παγκόσμια προβλήματα αφορούν άμεσα τον τόπο μας και τη δική μας καθημερινή ζωή. Ειδικότερα, η κυριαρχία της αμερικανικής κουλτούρας στον ελληνικό τρόπο ζωής, η υιοθέτηση καθημερινών συνηθειών, τεχνολογικών καινοτομιών και πολιτικών ιδεών, συνδέεται με ένα μόνιμο φαινόμενο: Οι κοινωνικές καταστάσεις, όπως γεννιούνται και εξελίσσονται στην κοινωνία των ΗΠΑ (αλλά και της Δύσης γενικότερα) μεταφέρονται, σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια, και στην ελληνική κοινωνία με καθυστέρηση μερικών ετών. Με το δεδομένο αυτό, αποκτά κρίσιμο ενδιαφέρον η επαφή μας με το Ζmagazine, αφού μέσα απ’ αυτή μας δίνεται η ευκαιρία να πάρουμε μια γεύση από το μέλλον που μας επιφυλάσσεται και να γνωρίσουμε, για παράδειγμα, το Shock Doctrine της καναδής δημοσιογράφου Ναόμι Κλέιν. Να συνειδητοποιήσουμε ότι το σύστημα που βιώνουμε στο πετσί μας, εκμεταλλεύεται κάθε είδους κρίση (από φυσικά αίτια ή υποκινούμενη), προκειμένου να πετύχει τους σκοπούς του. Δηλαδή, να επιβάλλει ως αναπόφευκτους, συγκεκριμένους αντιλαϊκούς θεσμούς, μεταρρυθμίσεις και νοοτροπίες, ένεκα της κρίσης.
Από το αρχείο της μνήμης μας μπορούμε να ανασύρουμε με μεγάλη ευκολία ουκ ολίγα ελληνικά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν, δυστυχώς, το Shock Doctrine και, κυρίως, την ειδεχθή έλευση του κορπορατισμού στην Ελλάδα.
Ενάντια στην σπουδαγμένη αλλά και βολική λογική των Μήντια, που θέλει να ξεχνιούνται τα γεγονότα ακαριαία, λες και είμαστε χρυσόψαρα, ας θυμηθούμε το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου και τη στυγνή κερδοσκοπία των κεφαλαιοκρατών με τις εταιρίες-φούσκες, τον ρόλο που έπαιξαν πολυεθνικές, όπως η Βόνταφον και η Έρικσον, στις τηλεφωνικές υποκλοπές πριν από λίγο καιρό και το βρώμικο παιχνίδι χρηματιστηριακών εταιριών με τα βρώμικα ομόλογα ενός βρώμικου κράτους επενδυμένα σ’ ένα βρώμικο χρηματιστήριο. Ας αναλογιστούμε τον τραγικό ρόλο που παίζουν στη ζωή μας εταιρίες όπως η Ζίμενς ή ο Γερμανός που εξαγοράζουν κόμματα ή εξαγοράζονται από το κράτος πολύ ακριβότερα από την αξία τους, απομυζώντας δισεκατομμύρια και αφήνοντας αποσβολωμένη μία κοινωνία, ανήμπορη να επέμβει, έστω και για να υπερασπιστεί τον τίτλο τής κοινωνίας ανθρώπων (και όχι ανθρωποφάγων εταιριών).
Ας αναλογιστούμε ότι, αφού κάηκε η μισή Ελλάδα το 2007, τις αναδασώσεις ανέλαβαν ιδιωτικές εταιρίες για να κερδοσκοπήσουν με την ευκαιρία της φυσικής(;) καταστροφής. Το κράτος ξεκαθαρίζει τους ρόλους, δίνοντας χώρο στις εταιρίες που εμφανίζονται ως «από μηχανής θεοί», για να περιοριστεί το ίδιο στα καθήκοντα του νυχτοφύλακα και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καταστολής, που προβλέπεται διαρκώς να αυξάνονται. Εξάλλου, η αστυνόμευση από ιδιωτικές εταιρίες κοστίζει.
Και αφού ο κοινοβουλευτισμός δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των πλούσιων αστών, η υποταγή του στη δύναμή τους αποδεικνύεται κάθε φορά περίτρανα από την προκλητική έπαρση που επιδεικνύουν οι πραγματικοί άρχοντες του τόπου, οι στυγνοί εκμεταλλευτές ανθρώπων και καταστάσεων, όπως ο Κόκκαλης ή ο Βγενόπουλος, όταν τύχει να μιλήσουν στη Βουλή, ενώπιον των αντιπροσώπων του λαού-χειροκροτητών του πλούτου.
Εξάλλου, είναι γνωστό ότι το Laissez-Faire υπήρξε πάντα ένας μύθος. Δεν υπάρχει κανένας λόγος οι όποιες εταιρίες να μην συνάψουν ύπουλες συμφωνίες, εάν αυτό είναι επικερδές γι’ αυτές. Αραιά και πού, το επιβεβαιώνει και η επίσημη επιτροπή ανταγωνισμού καταγγέλλοντας ψιθυριστά τα καρτέλ του γάλακτος ή των πλοιοκτητών που τιμολογούν προσυμφωνημένα, τιμωρώντας τους αδαείς νεοφιλελεύθερους ψηφοφόρους.
Η δύναμη των εταιριών, όμως, θα είχε ξύλινα πόδια αν δεν θεμελιωνόταν στο μπετόν αρμέ της άδικης «Δικαιοσύνης». Και όπως λέει μία παλιά αφρικάνικη παροιμία: «Η Δικαιοσύνη είναι σαν το φίδι, δαγκώνει μόνο τους ξυπόλυτους». Η σύμπραξή της είναι κάτι παραπάνω από οφθαλμοφανής. Από το 2005 μέχρι σήμερα, έχουν επιβληθεί πρόστιμα ύψους 528.247 ευρώ σε ναυτιλιακές εταιρίες, από τα οποία το κράτος έχει εισπράξει μόνο τα 6.000, αποδεικνύοντας ξεκάθαρα ότι στον πόλεμο μεταξύ ανθρώπων και εταιριών το κράτος συμμαχεί με τις δεύτερες.
Κι αν τύχει μία υποτιθέμενη ανεξάρτητη επιτροπή ελέγχου να αποδειχθεί πραγματικά ανεξάρτητη, έστω και περιστασιακά, όπως η νομική επιτροπή για την καταπολέμηση του μαύρου χρήματος, τότε διαλύεται σε μία νύχτα και ο πρόεδρός της κ. Ζορμπάς καρατομείται για παραδειγματισμό.
Με την ίδια λογική, στην υπόθεση Ζαχόπουλου, ο εισαγγελέας μετά από τόσους μήνες ερευνών έκρινε ότι όλοι ήταν αθώοι, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων για μικροπαραπτώματα. Αφού κλαδεύτηκε ο Κλαδάς, και ο Κουκοδήμος επέστρεψε δριμύτερος στα καθήκοντά του (δηλαδή να ψηφίζει ως 151ος τα νεοφιλελεύθερα νομοσχέδια), όλα είναι μέλι-γάλα.
Αν, όμως, τα παραπάνω γεγονότα και τα στοιχεία βαρεθήκαμε να τα ακούμε στα δελτία ειδήσεων και να τα διαβάζουμε στον ημερήσιο Τύπο, γιατί επανερχόμαστε, ξοδεύοντας πολύτιμο μελάνι και φαιά ουσία;
Η στείρα παράθεση στοιχείων από τους ψευτοδημοσιογράφους των ΜΜΕ προκαλεί εσκεμμένα σύγχυση και διαιωνίζει το σύστημα της πλουτοκρατικής, κοινοβουλευτικής και δικαστικής διαφθοράς. Τα κροκοδείλια δάκρυά τους, μπορεί να ανεβάζουν την τηλεθέαση, αλλά, ταυτόχρονα, θολώνουν επικίνδυνα την εικόνα που σχηματίζει ο λαός για την κοινωνική πραγματικότητα. Όταν τα γεγονότα απλώς αναφέρονται, χωρίς να γίνονται οι συνδέσεις μεταξύ τους, όταν για τα αιτιατά δεν αναζητούνται οι αιτίες, όταν δεν αναγνωρίζονται οι πραγματικές ρίζες του κακού, όταν δεν αγγίζονται οι θεσμοί-ταμπού που γεννούν τα προβλήματα, όπως οι εταιρίες, η συγκέντρωση πλούτου, η ατομική ιδιοκτησία, ο αντιπροσωπευτικός κοινοβουλευτισμός, το νομικό σύστημα, με λίγα λόγια κάθε θεσμός που στηρίζει τη συγκεντρωτική εξουσία, τότε η μοίρα μας είναι μάλλον προδιαγεγραμμένη.
Και το σύστημα, που ακόμη και ο Σ. Ξαρχάκος χαρακτήρισε βαθιά αντιανθρώπινο το 1990, θα συνεχίσει να μας δυναστεύει, όλο και πιο ολοκληρωτικά.
Δημοσιεύτηκε στη Βαβυλωνία #47
Ποιος από εμάς δεν έχει αισθανθεί ανήμπορος μπροστά στην κυριαρχία τους; Μια αμελητέα ποσότητα, κυριολεκτικά ανίκανη να αντιμετωπίσει την ασυδοσία τους και την αυτογνωσία της δύναμης που διαθέτουν και επιδεικνύουν σε κάθε ευκαιρία, στην καθημερινότητά μας; Κορπορατισμός είναι ακριβώς αυτή η ανημποριά μας. Το αίσθημα της ισοπέδωσης του ατόμου από τις εταιρίες, θεσμός που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για το καλό μας.
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, η διεθνής επισιτιστική κρίση, η τιμή του πετρελαίου ή τα κερδοσκοπικά «παιχνίδια» των εταιριών και άλλα παγκόσμια προβλήματα αφορούν άμεσα τον τόπο μας και τη δική μας καθημερινή ζωή. Ειδικότερα, η κυριαρχία της αμερικανικής κουλτούρας στον ελληνικό τρόπο ζωής, η υιοθέτηση καθημερινών συνηθειών, τεχνολογικών καινοτομιών και πολιτικών ιδεών, συνδέεται με ένα μόνιμο φαινόμενο: Οι κοινωνικές καταστάσεις, όπως γεννιούνται και εξελίσσονται στην κοινωνία των ΗΠΑ (αλλά και της Δύσης γενικότερα) μεταφέρονται, σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια, και στην ελληνική κοινωνία με καθυστέρηση μερικών ετών. Με το δεδομένο αυτό, αποκτά κρίσιμο ενδιαφέρον η επαφή μας με το Ζmagazine, αφού μέσα απ’ αυτή μας δίνεται η ευκαιρία να πάρουμε μια γεύση από το μέλλον που μας επιφυλάσσεται και να γνωρίσουμε, για παράδειγμα, το Shock Doctrine της καναδής δημοσιογράφου Ναόμι Κλέιν. Να συνειδητοποιήσουμε ότι το σύστημα που βιώνουμε στο πετσί μας, εκμεταλλεύεται κάθε είδους κρίση (από φυσικά αίτια ή υποκινούμενη), προκειμένου να πετύχει τους σκοπούς του. Δηλαδή, να επιβάλλει ως αναπόφευκτους, συγκεκριμένους αντιλαϊκούς θεσμούς, μεταρρυθμίσεις και νοοτροπίες, ένεκα της κρίσης.
Από το αρχείο της μνήμης μας μπορούμε να ανασύρουμε με μεγάλη ευκολία ουκ ολίγα ελληνικά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν, δυστυχώς, το Shock Doctrine και, κυρίως, την ειδεχθή έλευση του κορπορατισμού στην Ελλάδα.
Ενάντια στην σπουδαγμένη αλλά και βολική λογική των Μήντια, που θέλει να ξεχνιούνται τα γεγονότα ακαριαία, λες και είμαστε χρυσόψαρα, ας θυμηθούμε το σκάνδαλο του χρηματιστηρίου και τη στυγνή κερδοσκοπία των κεφαλαιοκρατών με τις εταιρίες-φούσκες, τον ρόλο που έπαιξαν πολυεθνικές, όπως η Βόνταφον και η Έρικσον, στις τηλεφωνικές υποκλοπές πριν από λίγο καιρό και το βρώμικο παιχνίδι χρηματιστηριακών εταιριών με τα βρώμικα ομόλογα ενός βρώμικου κράτους επενδυμένα σ’ ένα βρώμικο χρηματιστήριο. Ας αναλογιστούμε τον τραγικό ρόλο που παίζουν στη ζωή μας εταιρίες όπως η Ζίμενς ή ο Γερμανός που εξαγοράζουν κόμματα ή εξαγοράζονται από το κράτος πολύ ακριβότερα από την αξία τους, απομυζώντας δισεκατομμύρια και αφήνοντας αποσβολωμένη μία κοινωνία, ανήμπορη να επέμβει, έστω και για να υπερασπιστεί τον τίτλο τής κοινωνίας ανθρώπων (και όχι ανθρωποφάγων εταιριών).
Ας αναλογιστούμε ότι, αφού κάηκε η μισή Ελλάδα το 2007, τις αναδασώσεις ανέλαβαν ιδιωτικές εταιρίες για να κερδοσκοπήσουν με την ευκαιρία της φυσικής(;) καταστροφής. Το κράτος ξεκαθαρίζει τους ρόλους, δίνοντας χώρο στις εταιρίες που εμφανίζονται ως «από μηχανής θεοί», για να περιοριστεί το ίδιο στα καθήκοντα του νυχτοφύλακα και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καταστολής, που προβλέπεται διαρκώς να αυξάνονται. Εξάλλου, η αστυνόμευση από ιδιωτικές εταιρίες κοστίζει.
Και αφού ο κοινοβουλευτισμός δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των πλούσιων αστών, η υποταγή του στη δύναμή τους αποδεικνύεται κάθε φορά περίτρανα από την προκλητική έπαρση που επιδεικνύουν οι πραγματικοί άρχοντες του τόπου, οι στυγνοί εκμεταλλευτές ανθρώπων και καταστάσεων, όπως ο Κόκκαλης ή ο Βγενόπουλος, όταν τύχει να μιλήσουν στη Βουλή, ενώπιον των αντιπροσώπων του λαού-χειροκροτητών του πλούτου.
Εξάλλου, είναι γνωστό ότι το Laissez-Faire υπήρξε πάντα ένας μύθος. Δεν υπάρχει κανένας λόγος οι όποιες εταιρίες να μην συνάψουν ύπουλες συμφωνίες, εάν αυτό είναι επικερδές γι’ αυτές. Αραιά και πού, το επιβεβαιώνει και η επίσημη επιτροπή ανταγωνισμού καταγγέλλοντας ψιθυριστά τα καρτέλ του γάλακτος ή των πλοιοκτητών που τιμολογούν προσυμφωνημένα, τιμωρώντας τους αδαείς νεοφιλελεύθερους ψηφοφόρους.
Η δύναμη των εταιριών, όμως, θα είχε ξύλινα πόδια αν δεν θεμελιωνόταν στο μπετόν αρμέ της άδικης «Δικαιοσύνης». Και όπως λέει μία παλιά αφρικάνικη παροιμία: «Η Δικαιοσύνη είναι σαν το φίδι, δαγκώνει μόνο τους ξυπόλυτους». Η σύμπραξή της είναι κάτι παραπάνω από οφθαλμοφανής. Από το 2005 μέχρι σήμερα, έχουν επιβληθεί πρόστιμα ύψους 528.247 ευρώ σε ναυτιλιακές εταιρίες, από τα οποία το κράτος έχει εισπράξει μόνο τα 6.000, αποδεικνύοντας ξεκάθαρα ότι στον πόλεμο μεταξύ ανθρώπων και εταιριών το κράτος συμμαχεί με τις δεύτερες.
Κι αν τύχει μία υποτιθέμενη ανεξάρτητη επιτροπή ελέγχου να αποδειχθεί πραγματικά ανεξάρτητη, έστω και περιστασιακά, όπως η νομική επιτροπή για την καταπολέμηση του μαύρου χρήματος, τότε διαλύεται σε μία νύχτα και ο πρόεδρός της κ. Ζορμπάς καρατομείται για παραδειγματισμό.
Με την ίδια λογική, στην υπόθεση Ζαχόπουλου, ο εισαγγελέας μετά από τόσους μήνες ερευνών έκρινε ότι όλοι ήταν αθώοι, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων για μικροπαραπτώματα. Αφού κλαδεύτηκε ο Κλαδάς, και ο Κουκοδήμος επέστρεψε δριμύτερος στα καθήκοντά του (δηλαδή να ψηφίζει ως 151ος τα νεοφιλελεύθερα νομοσχέδια), όλα είναι μέλι-γάλα.
Αν, όμως, τα παραπάνω γεγονότα και τα στοιχεία βαρεθήκαμε να τα ακούμε στα δελτία ειδήσεων και να τα διαβάζουμε στον ημερήσιο Τύπο, γιατί επανερχόμαστε, ξοδεύοντας πολύτιμο μελάνι και φαιά ουσία;
Η στείρα παράθεση στοιχείων από τους ψευτοδημοσιογράφους των ΜΜΕ προκαλεί εσκεμμένα σύγχυση και διαιωνίζει το σύστημα της πλουτοκρατικής, κοινοβουλευτικής και δικαστικής διαφθοράς. Τα κροκοδείλια δάκρυά τους, μπορεί να ανεβάζουν την τηλεθέαση, αλλά, ταυτόχρονα, θολώνουν επικίνδυνα την εικόνα που σχηματίζει ο λαός για την κοινωνική πραγματικότητα. Όταν τα γεγονότα απλώς αναφέρονται, χωρίς να γίνονται οι συνδέσεις μεταξύ τους, όταν για τα αιτιατά δεν αναζητούνται οι αιτίες, όταν δεν αναγνωρίζονται οι πραγματικές ρίζες του κακού, όταν δεν αγγίζονται οι θεσμοί-ταμπού που γεννούν τα προβλήματα, όπως οι εταιρίες, η συγκέντρωση πλούτου, η ατομική ιδιοκτησία, ο αντιπροσωπευτικός κοινοβουλευτισμός, το νομικό σύστημα, με λίγα λόγια κάθε θεσμός που στηρίζει τη συγκεντρωτική εξουσία, τότε η μοίρα μας είναι μάλλον προδιαγεγραμμένη.
Και το σύστημα, που ακόμη και ο Σ. Ξαρχάκος χαρακτήρισε βαθιά αντιανθρώπινο το 1990, θα συνεχίσει να μας δυναστεύει, όλο και πιο ολοκληρωτικά.
Δημοσιεύτηκε στη Βαβυλωνία #47
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)